Een foto van een afgewerkt viltstuk zegt niets over hoe lang het heeft geduurd. Het ziet eruit als een klein zacht voorwerp op een tafel. Wat de foto niet kan laten zien, is dat het is opgebouwd uit losse vezels, met één naaldsteek per keer, en dat geen enkele fase kan worden overgeslagen of gehaast.
De foto’s lezen
Het werk begint weg van de wol. Je foto’s worden bekeken, meestal meerdere tegelijk, en er wordt één gekozen als referentiehoek. Die beslissing legt bijna alles daarna vast: de stand van het hoofd, welk oor naar voren valt, waar het licht langs de snuit valt.
Het is niet alleen een kwestie van gelijkenis. Degene die ze bekijkt, zoekt de pose die het meest over het dier zegt met de minste dubbelzinnigheid — de zit, de hoofdkanteling, de manier waarop het gewicht rustte. Een foto recht van voren geeft de duidelijkste aftekeningen en de vlakste pose. Een driekwarthoek geeft een beter gevoel van de schedel, en dat is meestal de gekozen hoek als de foto’s het toelaten.
De andere taak in deze fase is beslissen wat de wol kan dragen. Sommige details op een foto zullen vertalen. Andere niet, en dat kun je beter weten voordat de eerste laag wordt aangebracht dan daarna.
De kern opbouwen
Een gevilt stuk begint als een massa losse vezels zonder enige structuur. Wol in die staat houdt niets vast; het lijkt meer op watten dan op stof. De kern wordt eerst in een ruwe vorm gevilt — het lichaam, het hoofd, de poten als er poten zijn — en de vroege fase is grof. Het ziet er lang verkeerd uit.
De weerhaaknaald doet het werk. De weerhaken grijpen de vezels als hij erdoorheen gaat en slepen ze in elkaar, zodat de wol in de war raakt en zich vastzet in plaats van terug te springen. Bewerk hetzelfde gebied vaak genoeg en dat stuk wordt dicht en houdt zijn vorm. Daarom heet het proces vilten en niet naaien: niets wordt verbonden, en geen draad houdt iets bij elkaar. De vezel wordt overgehaald in een vaste vorm.
De kern wordt bewust iets kleiner opgebouwd. Alles wat volgt voegt volume toe, en een kern op eindformaat wordt te groot en te zacht.
De vacht, vezel voor vezel
De buitenvacht is waar het stuk ophoudt een vorm te zijn en een dier begint te worden, en het is het langzaamste deel van het werk.
Vezels worden in kleine hoeveelheden aangebracht en in het oppervlak eronder gevilt, laag over laag. De richting is belangrijk, want vacht ligt in een richting, en een vacht die tegen de val van de echte in is gevilt, leest verkeerd, zelfs als elke kleur klopt. De lengte is ook belangrijk: een dubbele vacht, een krullende vacht en een ruwe vacht worden anders opgebouwd, en één techniek levert niet alle drie op.
Aftekeningen worden geplaatst zoals ze op de foto zitten, niet symmetrisch. De vlek over één oog, de witte bles, de strepen van een cyperse kat, de sokken. Een streep op de verkeerde plek maakt een ander dier, en het is veel makkelijker om hem de eerste keer goed te plaatsen dan om hem later te verwijderen — want verwijderen is eigenlijk niet mogelijk. Wol die zich heeft vastgezet, kun je niet uithalen. Het kan worden bedekt met meer vezels, of worden weggesneden, en beide zijn reparaties en geen correcties.
De ogen, en de delen die opnieuw worden gedaan
De ogen worden er tegen het einde in gezet, en ze veranderen het stuk meer dan welk ander detail ook. Zet ze een millimeter anders en de uitdrukking verschuift van alert naar leeg. Dit is de fase waarin een stuk dat in de hand goed leek, niet meer goed lijkt, en het werk gaat terug.
Sommige delen gaan verder terug dan dat. Een hoofd dat in de verkeerde hoek staat, een vacht die te donker is geworden, een poot die te lang leest — die zijn niet altijd ter plaatse te repareren. Een gevilt stuk is één doorlopende massa, dus een deel eraf halen betekent opnieuw opbouwen wat eronder zat. Soms is de eerlijke beslissing om het deel vanaf het begin opnieuw te maken, en het weggegooide werk verschijnt nergens in het eindresultaat.
Het is het minst efficiënte deel van de methode en er is geen weg omheen. Wol heeft geen undo.
Wat wol niet kan
Het is de moeite waard eerlijk te zijn over de beperkingen, want ze zijn reëel, en ze zijn de reden dat de studio ook in resin werkt.
- Zeer fijn detail. Snorharen, individuele wimpers, de textuur van een neusspiegel. Wol heeft een nerf, en onder een bepaalde grootte kan het geen lijn meer vasthouden.
- Scherpe randen. Alles wat gevilt is, is aan de rand licht zacht. Waar een stuk afhankelijk is van een strakke lijn, zal wol die vervagen.
- Glanzende oppervlakken. Wol is mat. Ogen kunnen worden afgewerkt om wat licht te vangen, maar een natte neus of een gepolijste halsband zal er nooit nat uitzien.
- Zeer kleine stukken met veel detail. De twee eisen werken tegen elkaar in. Een miniatuur is mogelijk; een miniatuur met het detail van een groter stuk niet.
Niets daarvan is een fout in het materiaal. Het is wat wol is. Waar die eigenschappen belangrijker zijn dan de warmte van het oppervlak, is het 3D-geprinte beeldje het betere antwoord. Het wordt in ZBrush gemodelleerd op basis van je foto’s, in full colour geprint en met de hand beschilderd, zodat randen scherp blijven en fijne kenmerken behouden blijven. Dit artikel beschrijft de wollen stukken; de geprinte zijn een ander proces, en een sneller.
Waarom het niet kan worden gehaast
Vilten is niet langzaam omdat de studio klein is of omdat er een wachtrij is. Het is langzaam door één eigenschap van het materiaal: vezels zetten zich vast wanneer ze zich vastzetten. Te weinig vilten en het blijft los, en het zal later verschuiven. Te hard vilten op één plek en het oppervlak wordt compact en hard op een manier die niet meer los te maken is.
Er is geen versie waarin het werk sneller gaat en het resultaat hetzelfde blijft. Dat is het hele antwoord op de vraag waarom een gevilt stuk weken duurt in plaats van dagen, en daarom wordt de levertijd gegeven als zes tot veertien weken in plaats van een datum. De bandbreedte is eerlijk. Een korte vacht op een klein stuk en een lange dubbele vacht op een groot stuk zijn niet hetzelfde werk.
Afwerking, en de montage
De laatste fasen zijn stille fasen. Het oppervlak wordt netjes gemaakt, losse vezels worden teruggevilt, het silhouet wordt van de zijkanten gecontroleerd, en het stuk wordt nog één keer met frisse ogen tegen de foto’s gehouden. Dan wordt het gemonteerd, ingelijst of op een voetstuk geplaatst, afhankelijk van het formaat, en vanuit verschillende hoeken gefotografeerd zodat jij het kunt goedkeuren voordat het wordt verzonden.
De studiopagina laat zien waar dit gebeurt, en de procespagina zet de bestel- en goedkeuringsstappen uiteen. Het ingelijste portret is het vilten werk in zijn meest ingetogen vorm: de figuur wordt opgebouwd, de achtergrond wordt bepaald, en het geheel hangt zoals een schilderij hangt. Twee rondes met wijzigingen zijn inbegrepen voordat er iets wordt verzonden.
Als je de meest volledige versie van het werk wilt
Het volledige lichaamsbeeld is het stuk dat het langst duurt en de methode het meest volledig laat zien. Het hele dier, in een pose gekozen uit je foto’s, met de vacht opgebouwd in de richting waarin die echt viel. Het is vanaf $749, en het wordt één keer gemaakt.
Het is niet voor iedereen de juiste eerste opdracht. Maar als je de langzaamste, warmste versie van het werk wilt — degene waarin je de vezel kunt zien — is dit het stuk om te bekijken, en het is de moeite waard er vragen over te stellen voordat je beslist.
One letter a month
Occasional notes from the studio: new pieces, what we are working on, and the questions customers ask most. No offers, and you can leave at any time.
